"Abdigör Köftesi" 4 asırdır yapılmaya devam ediyor

Ağrı’nın coğrafi işaret tescili alan ürünlerinden biri olan "Abdigör Köftesi" hem lezzetiyle hem de başta mide olmak üzere birçok rahatsızlığa iyi geldiği düşünülen sağlıklı bir yemek olarak biliniyor.

Ağrı 29.05.2022, 09:06 29.05.2022, 09:53 Yüksel Aslan
"Abdigör Köftesi" 4 asırdır yapılmaya devam ediyor

"Abdigör Köftesi" asırlardır yapılmaya devam ediyor


Ağrı'nın yöresel ürünleri arasında yer alan "Abdigör Köftesi"nin, İshak Paşa Sarayı'nı yaptıran İshak Paşa'nın babası Çolak Abdi Paşa için pişirilen ve Anadolu'nun en eski diyet yemeği olarak biliniyor.

Rivayetlere göre, yaklaşık 400 yıl önce midesindeki rahatsızlık nedeniyle et yemekleri yiyemeyen Doğubayazıt Sancak Beyi Çolak Abdi Paşa için arayışa giren dönemin aşçılarının yaptığı "Abdigör köftesi" günümüze kadar gelmeyi başardı.

17. yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar Doğubayazıt mutfağında pişirilen diyet yemeği İshak Paşa'nın 1634-1680 yılları arasında yaşayan ve amâ olduğu için zaman zaman 'Kör Abdi' olarak anılan babası, Çolak Abdi Paşa'nın midesindeki rahatsızlığın artması nedeniyle sarayın aşçıları tarafından hazırlandığını belirtiliyor.

"Toplamda 5 saatlik bir emekle köfteyi yapıyoruz"

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Ağrı'nın Coğrafi İşaret Tescilini alana "Abdigör Köftesi"nin saatlerce süren bir emek sonucu lezzetiyle damaklarda yer edindiğini belirten İshak Paşa Sarayı'nın eteklerinde restoran işletmeciliği yapan Ayşe Şahin, "Abdigör Köftesi yapımını anneannemden öğrendim. Kurduğumuz bu restoranda bu yemeğimizi yapmaya devam ediyorum. Sığır etinin kalça eti kısmını almamız lazım. Eti sinirlerinden ayırarak taşın üzerinde tokmakla bir güzel dövüyoruz. Dövdüğümüz et merhem kıvamı haline geliyor, tabi içine tuz döküp ara ara dövmeye devam ediyoruz. Köfte haline getirdikten sonra kaynar suyun içine koyup içine pirincimizi döküyoruz. Pirinç suyunu çekti mi yağı döküp kızartıyoruz. Bu bizim Abdigör Köftemiz. Eti dövmek uzun sürüyor ama yapılışı bir saat içinde bitiyor. Toplamda 5 saatlik bir emekle köfteyi yapıyoruz. Bir rivayete göre Doğubayazıt Sancak Beyi Kör Abdi Paşa yemiş gözleri açılmış. Bir rivayete göre diyet yemeği olarak yemi ve mücadele ettiği hastalığından iyileşmiş. Sadece Doğubayazıt'ta İshak Paşa Sarayı dibinde yapılıyor, başka yerde yapılmıyor bu yemek." ifadelerine yer verdi.

Eski Bayazid Evi, Şeyh Ahmed-i Hani Müzesi ve İshak Paşa Sarayı'ndan bir görünüm

Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulu Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Dr. Ahmet Menevşeoğlu ise "Abdigör Köftesi"nin aldığı isim ile ilgili çeşitli rivayetlerin olduğunu söyledi.

Ahmet Menevşeoğlu, "Abdigör Köftesi, İshak Paşa’nın babası 'Kör Abdi'den geliyor. Kör Abdi'nin çok ciddi mide rahatsızlıkları ve sindirim bozuklukları varmış, her ne yemek yerse yesin maalesef kusmayla sonuçlanıyor. Dönemin büyük aşçıları her türlü yemeği yapmasına rağmen, belki bin bir çeşit yemek yapılıyor maalesef Kör Abdi’nin midesi kabul etmiyormuş. Yine dönemin büyük aşçıları ne yapabiliriz diye düşünürken, Abdigör Köftesi ortaya çıkıyor. Abdigör ismi az önce de dediğim gibi İshak Paşa’nın babasından geliyor. Aslında 'Kör Abdi' diyorlarmış ona. Günümüze gelene kadar da Abdigör olarak isim almış, muhtemelen 'Abdi Kör'dür gerçek ismi." dedi.

"Abdigör Köftesi çok sağlıklı bir köfte"

İçerisinde bulunan doğal bitikler ve yapılma tekniği ile diğer köfte türlerinden farklı olduğuna dikkat çeken Menevşeoğlu, "Biliyorsunuz ki Ağrı kırsal bir bölge, Ağrı Dağı’nın eteklerinde çok güzel yaylalarımız var, sadece Ağrı Dağı’nın eteklerinde değil başka yerlerimizde de çok güzel yaylalarımız var. Ağrı’nın en büyük özeliği çok ciddi endemik bitkilere sahip olması ve çok bakir bir alan olmasıdır. Bu Abdigör Köftesinde de bulunan yine yabani kekik ve nane de bu yaylalardan toplanmış bitkiler. Abdigör Köftesinin en büyük özeliklerinden biri de aslında, yabani nane ve kekiğin çok ama çok doğal oluşu. Abdigör Köftesini diğer köftelerden ayıran en büyük özeliği haşlama yöntemi ile yapılması, diğer bütün köfteler ya ızgara, ya tavada kızartılarak ya da yağda pişiriliyor ama Abdigör Köftesi suda haşlanıyor. Bu nedenle çok sağlıklı bir köfte." şeklinde belirtti.

Abdigör Köftesinin yeterince bilinmediğini, güzel bir reklam ve pazarlama ile tüm Türkiye’nin istifade edebileceği bir lezzet olabileceğini söyleyen Menevşeoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:

"Maalesef Abdigör Köftesi sadece, Ağrı, Van, Kars bölgesinde biliniyor. Ben şahsen Sivaslıyım Abdigör Köftesiyle burada tanıştım. Maalesef Türkiye’nin başka hiç bir yerinde bilinmiyor ama bir Tekirdağ, İnegöl Köftesi dediğimiz zaman, Hakkâri’den tutun Edirne’ye kadar her yerde biliniyor.

Dediğim gibi Abdigör Köftesinin çok daha iyi reklam ve pazarlamasının yapılmasıyla birlikle tüm Türkiye’ye gerçekten sağlıklı bir besinin sunulacağına inanıyorum."

Yorumlar (0)
19
açık
Namaz Vakti 03 Temmuz 2022
İmsak 02:44
Güneş 04:37
Öğle 12:17
İkindi 16:14
Akşam 19:47
Yatsı 21:32
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü