"Abdigör Köftesi" 4 asırdır yapılmaya devam ediyor

Ağrı’nın coğrafi işaret tescili alan ürünlerinden biri olan "Abdigör Köftesi" hem lezzetiyle hem de başta mide olmak üzere birçok rahatsızlığa iyi geldiği düşünülen sağlıklı bir yemek olarak biliniyor.

Ağrı 29.05.2022, 09:06 29.05.2022, 09:53 Yüksel Aslan
"Abdigör Köftesi" 4 asırdır yapılmaya devam ediyor

"Abdigör Köftesi" asırlardır yapılmaya devam ediyor


Ağrı'nın yöresel ürünleri arasında yer alan "Abdigör Köftesi"nin, İshak Paşa Sarayı'nı yaptıran İshak Paşa'nın babası Çolak Abdi Paşa için pişirilen ve Anadolu'nun en eski diyet yemeği olarak biliniyor.

Rivayetlere göre, yaklaşık 400 yıl önce midesindeki rahatsızlık nedeniyle et yemekleri yiyemeyen Doğubayazıt Sancak Beyi Çolak Abdi Paşa için arayışa giren dönemin aşçılarının yaptığı "Abdigör köftesi" günümüze kadar gelmeyi başardı.

17. yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar Doğubayazıt mutfağında pişirilen diyet yemeği İshak Paşa'nın 1634-1680 yılları arasında yaşayan ve amâ olduğu için zaman zaman 'Kör Abdi' olarak anılan babası, Çolak Abdi Paşa'nın midesindeki rahatsızlığın artması nedeniyle sarayın aşçıları tarafından hazırlandığını belirtiliyor.

"Toplamda 5 saatlik bir emekle köfteyi yapıyoruz"

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Ağrı'nın Coğrafi İşaret Tescilini alana "Abdigör Köftesi"nin saatlerce süren bir emek sonucu lezzetiyle damaklarda yer edindiğini belirten İshak Paşa Sarayı'nın eteklerinde restoran işletmeciliği yapan Ayşe Şahin, "Abdigör Köftesi yapımını anneannemden öğrendim. Kurduğumuz bu restoranda bu yemeğimizi yapmaya devam ediyorum. Sığır etinin kalça eti kısmını almamız lazım. Eti sinirlerinden ayırarak taşın üzerinde tokmakla bir güzel dövüyoruz. Dövdüğümüz et merhem kıvamı haline geliyor, tabi içine tuz döküp ara ara dövmeye devam ediyoruz. Köfte haline getirdikten sonra kaynar suyun içine koyup içine pirincimizi döküyoruz. Pirinç suyunu çekti mi yağı döküp kızartıyoruz. Bu bizim Abdigör Köftemiz. Eti dövmek uzun sürüyor ama yapılışı bir saat içinde bitiyor. Toplamda 5 saatlik bir emekle köfteyi yapıyoruz. Bir rivayete göre Doğubayazıt Sancak Beyi Kör Abdi Paşa yemiş gözleri açılmış. Bir rivayete göre diyet yemeği olarak yemi ve mücadele ettiği hastalığından iyileşmiş. Sadece Doğubayazıt'ta İshak Paşa Sarayı dibinde yapılıyor, başka yerde yapılmıyor bu yemek." ifadelerine yer verdi.

Eski Bayazid Evi, Şeyh Ahmed-i Hani Müzesi ve İshak Paşa Sarayı'ndan bir görünüm

Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulu Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Dr. Ahmet Menevşeoğlu ise "Abdigör Köftesi"nin aldığı isim ile ilgili çeşitli rivayetlerin olduğunu söyledi.

Ahmet Menevşeoğlu, "Abdigör Köftesi, İshak Paşa’nın babası 'Kör Abdi'den geliyor. Kör Abdi'nin çok ciddi mide rahatsızlıkları ve sindirim bozuklukları varmış, her ne yemek yerse yesin maalesef kusmayla sonuçlanıyor. Dönemin büyük aşçıları her türlü yemeği yapmasına rağmen, belki bin bir çeşit yemek yapılıyor maalesef Kör Abdi’nin midesi kabul etmiyormuş. Yine dönemin büyük aşçıları ne yapabiliriz diye düşünürken, Abdigör Köftesi ortaya çıkıyor. Abdigör ismi az önce de dediğim gibi İshak Paşa’nın babasından geliyor. Aslında 'Kör Abdi' diyorlarmış ona. Günümüze gelene kadar da Abdigör olarak isim almış, muhtemelen 'Abdi Kör'dür gerçek ismi." dedi.

"Abdigör Köftesi çok sağlıklı bir köfte"

İçerisinde bulunan doğal bitikler ve yapılma tekniği ile diğer köfte türlerinden farklı olduğuna dikkat çeken Menevşeoğlu, "Biliyorsunuz ki Ağrı kırsal bir bölge, Ağrı Dağı’nın eteklerinde çok güzel yaylalarımız var, sadece Ağrı Dağı’nın eteklerinde değil başka yerlerimizde de çok güzel yaylalarımız var. Ağrı’nın en büyük özeliği çok ciddi endemik bitkilere sahip olması ve çok bakir bir alan olmasıdır. Bu Abdigör Köftesinde de bulunan yine yabani kekik ve nane de bu yaylalardan toplanmış bitkiler. Abdigör Köftesinin en büyük özeliklerinden biri de aslında, yabani nane ve kekiğin çok ama çok doğal oluşu. Abdigör Köftesini diğer köftelerden ayıran en büyük özeliği haşlama yöntemi ile yapılması, diğer bütün köfteler ya ızgara, ya tavada kızartılarak ya da yağda pişiriliyor ama Abdigör Köftesi suda haşlanıyor. Bu nedenle çok sağlıklı bir köfte." şeklinde belirtti.

Abdigör Köftesinin yeterince bilinmediğini, güzel bir reklam ve pazarlama ile tüm Türkiye’nin istifade edebileceği bir lezzet olabileceğini söyleyen Menevşeoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:

"Maalesef Abdigör Köftesi sadece, Ağrı, Van, Kars bölgesinde biliniyor. Ben şahsen Sivaslıyım Abdigör Köftesiyle burada tanıştım. Maalesef Türkiye’nin başka hiç bir yerinde bilinmiyor ama bir Tekirdağ, İnegöl Köftesi dediğimiz zaman, Hakkâri’den tutun Edirne’ye kadar her yerde biliniyor.

Dediğim gibi Abdigör Köftesinin çok daha iyi reklam ve pazarlamasının yapılmasıyla birlikle tüm Türkiye’ye gerçekten sağlıklı bir besinin sunulacağına inanıyorum."

Yorumlar (0)
-1
açık
Namaz Vakti 25 Mayıs 2024
İmsak 02:51
Güneş 04:38
Öğle 12:10
İkindi 16:05
Akşam 19:31
Yatsı 21:11
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 37 99
2. Fenerbahçe 37 96
3. Trabzonspor 37 64
4. Başakşehir 37 58
5. Beşiktaş 37 56
6. Kasımpasa 37 53
7. Alanyaspor 38 52
8. Sivasspor 37 51
9. Rizespor 37 50
10. Antalyaspor 38 49
11. A.Demirspor 37 44
12. Samsunspor 37 43
13. Kayserispor 37 42
14. Konyaspor 37 41
15. Gaziantep FK 37 41
16. Ankaragücü 37 40
17. Hatayspor 37 38
18. Karagümrük 37 37
19. Pendikspor 37 37
20. İstanbulspor 37 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 94
2. Barcelona 37 82
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 37 73
5. Athletic Bilbao 37 65
6. Real Sociedad 37 60
7. Real Betis 37 56
8. Villarreal 37 52
9. Valencia 37 48
10. Deportivo Alaves 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Getafe 37 43
13. Sevilla 37 41
14. Celta Vigo 37 40
15. Las Palmas 37 39
16. Rayo Vallecano 37 38
17. Mallorca 37 37
18. Cadiz 37 33
19. Granada 38 21
20. Almeria 37 18
Günün Karikatürü Tümü