"Abdigör Köftesi" 4 asırdır yapılmaya devam ediyor

Ağrı’nın coğrafi işaret tescili alan ürünlerinden biri olan "Abdigör Köftesi" hem lezzetiyle hem de başta mide olmak üzere birçok rahatsızlığa iyi geldiği düşünülen sağlıklı bir yemek olarak biliniyor.

Ağrı 29.05.2022, 09:06 29.05.2022, 09:53 Yüksel Aslan
"Abdigör Köftesi" 4 asırdır yapılmaya devam ediyor

"Abdigör Köftesi" asırlardır yapılmaya devam ediyor


Ağrı'nın yöresel ürünleri arasında yer alan "Abdigör Köftesi"nin, İshak Paşa Sarayı'nı yaptıran İshak Paşa'nın babası Çolak Abdi Paşa için pişirilen ve Anadolu'nun en eski diyet yemeği olarak biliniyor.

Rivayetlere göre, yaklaşık 400 yıl önce midesindeki rahatsızlık nedeniyle et yemekleri yiyemeyen Doğubayazıt Sancak Beyi Çolak Abdi Paşa için arayışa giren dönemin aşçılarının yaptığı "Abdigör köftesi" günümüze kadar gelmeyi başardı.

17. yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar Doğubayazıt mutfağında pişirilen diyet yemeği İshak Paşa'nın 1634-1680 yılları arasında yaşayan ve amâ olduğu için zaman zaman 'Kör Abdi' olarak anılan babası, Çolak Abdi Paşa'nın midesindeki rahatsızlığın artması nedeniyle sarayın aşçıları tarafından hazırlandığını belirtiliyor.

"Toplamda 5 saatlik bir emekle köfteyi yapıyoruz"

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından Ağrı'nın Coğrafi İşaret Tescilini alana "Abdigör Köftesi"nin saatlerce süren bir emek sonucu lezzetiyle damaklarda yer edindiğini belirten İshak Paşa Sarayı'nın eteklerinde restoran işletmeciliği yapan Ayşe Şahin, "Abdigör Köftesi yapımını anneannemden öğrendim. Kurduğumuz bu restoranda bu yemeğimizi yapmaya devam ediyorum. Sığır etinin kalça eti kısmını almamız lazım. Eti sinirlerinden ayırarak taşın üzerinde tokmakla bir güzel dövüyoruz. Dövdüğümüz et merhem kıvamı haline geliyor, tabi içine tuz döküp ara ara dövmeye devam ediyoruz. Köfte haline getirdikten sonra kaynar suyun içine koyup içine pirincimizi döküyoruz. Pirinç suyunu çekti mi yağı döküp kızartıyoruz. Bu bizim Abdigör Köftemiz. Eti dövmek uzun sürüyor ama yapılışı bir saat içinde bitiyor. Toplamda 5 saatlik bir emekle köfteyi yapıyoruz. Bir rivayete göre Doğubayazıt Sancak Beyi Kör Abdi Paşa yemiş gözleri açılmış. Bir rivayete göre diyet yemeği olarak yemi ve mücadele ettiği hastalığından iyileşmiş. Sadece Doğubayazıt'ta İshak Paşa Sarayı dibinde yapılıyor, başka yerde yapılmıyor bu yemek." ifadelerine yer verdi.

Eski Bayazid Evi, Şeyh Ahmed-i Hani Müzesi ve İshak Paşa Sarayı'ndan bir görünüm

Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksek Okulu Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Dr. Ahmet Menevşeoğlu ise "Abdigör Köftesi"nin aldığı isim ile ilgili çeşitli rivayetlerin olduğunu söyledi.

Ahmet Menevşeoğlu, "Abdigör Köftesi, İshak Paşa’nın babası 'Kör Abdi'den geliyor. Kör Abdi'nin çok ciddi mide rahatsızlıkları ve sindirim bozuklukları varmış, her ne yemek yerse yesin maalesef kusmayla sonuçlanıyor. Dönemin büyük aşçıları her türlü yemeği yapmasına rağmen, belki bin bir çeşit yemek yapılıyor maalesef Kör Abdi’nin midesi kabul etmiyormuş. Yine dönemin büyük aşçıları ne yapabiliriz diye düşünürken, Abdigör Köftesi ortaya çıkıyor. Abdigör ismi az önce de dediğim gibi İshak Paşa’nın babasından geliyor. Aslında 'Kör Abdi' diyorlarmış ona. Günümüze gelene kadar da Abdigör olarak isim almış, muhtemelen 'Abdi Kör'dür gerçek ismi." dedi.

"Abdigör Köftesi çok sağlıklı bir köfte"

İçerisinde bulunan doğal bitikler ve yapılma tekniği ile diğer köfte türlerinden farklı olduğuna dikkat çeken Menevşeoğlu, "Biliyorsunuz ki Ağrı kırsal bir bölge, Ağrı Dağı’nın eteklerinde çok güzel yaylalarımız var, sadece Ağrı Dağı’nın eteklerinde değil başka yerlerimizde de çok güzel yaylalarımız var. Ağrı’nın en büyük özeliği çok ciddi endemik bitkilere sahip olması ve çok bakir bir alan olmasıdır. Bu Abdigör Köftesinde de bulunan yine yabani kekik ve nane de bu yaylalardan toplanmış bitkiler. Abdigör Köftesinin en büyük özeliklerinden biri de aslında, yabani nane ve kekiğin çok ama çok doğal oluşu. Abdigör Köftesini diğer köftelerden ayıran en büyük özeliği haşlama yöntemi ile yapılması, diğer bütün köfteler ya ızgara, ya tavada kızartılarak ya da yağda pişiriliyor ama Abdigör Köftesi suda haşlanıyor. Bu nedenle çok sağlıklı bir köfte." şeklinde belirtti.

Abdigör Köftesinin yeterince bilinmediğini, güzel bir reklam ve pazarlama ile tüm Türkiye’nin istifade edebileceği bir lezzet olabileceğini söyleyen Menevşeoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:

"Maalesef Abdigör Köftesi sadece, Ağrı, Van, Kars bölgesinde biliniyor. Ben şahsen Sivaslıyım Abdigör Köftesiyle burada tanıştım. Maalesef Türkiye’nin başka hiç bir yerinde bilinmiyor ama bir Tekirdağ, İnegöl Köftesi dediğimiz zaman, Hakkâri’den tutun Edirne’ye kadar her yerde biliniyor.

Dediğim gibi Abdigör Köftesinin çok daha iyi reklam ve pazarlamasının yapılmasıyla birlikle tüm Türkiye’ye gerçekten sağlıklı bir besinin sunulacağına inanıyorum."

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 04 Aralık 2022
İmsak 05:36
Güneş 07:05
Öğle 12:03
İkindi 14:29
Akşam 16:51
Yatsı 18:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Bodrumspor 15 25
6. Keçiörengücü 14 25
7. Boluspor 14 25
8. Bandırmaspor 15 24
9. Manisa FK 14 23
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü